Nie będzie tak jak na zdjęciu. Prognoza emerytalna z ZUS.

16 kwi 2025
4 minut(y) czytania

Zaktualizowano: 31 gru 2025

Prognoza emerytalna dla Polaków z ZUS - perspektywa 2025-2055

Według najnowszych danych, system emerytalny w Polsce stoi przed poważnymi wyzwaniami demograficznymi, których konsekwencje będą odczuwalne dla obecnych i przyszłych emerytów. Poniższa analiza przedstawia aktualną sytuację oraz prognozy dotyczące relacji wynagrodzeń do emerytur w najbliższych dekadach.

Aktualna sytuacja płacowo-emerytalna w Polsce (2025)

Według danych z ustawy budżetowej, prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w 2025 roku wynosi 8673 zł, co przekłada się na około 6242 zł netto (na rękę). Eksperci przewidują, że w 2025 roku z powodu spowolnienia gospodarczego i niższej presji płacowej wzrost wynagrodzeń może wyhamować.

Natomiast średnia emerytura w Polsce, według danych ZUS, w okresie od stycznia do listopada 2024 roku wyniosła 3855,23 zł brutto. Po marcowej waloryzacji w 2025 roku, przy zapowiedzianym wskaźniku 5,82%, średnia emerytura wzrośnie do około 4080 zł brutto. Co istotne, występuje znacząca różnica między emeryturami kobiet i mężczyzn - obecnie wynosi ona prawie 1500 zł. Po waloryzacji w marcu 2024 roku średnia emerytura brutto kobiet wynosiła 3208,70 zł, natomiast średnia emerytura brutto mężczyzn - 4674,51 zł.

Obecnie stopa zastąpienia (stosunek emerytury do średniego wynagrodzenia) wynosi około 45-50% ostatniej pensji. Oznacza to, że przeciętny emeryt otrzymuje emeryturę stanowiącą około połowę swojego ostatniego wynagrodzenia.

Prognozy na najbliższe 10 lat (do 2035)

Z prognozy ZUS wynika, że w 2035 roku średnia emerytura w Polsce przekroczy 6100 zł, a średnia emerytura mężczyzn przekroczy kwotę 7700 zł. Choć nominalnie wartości te wydają się wysokie, należy uwzględnić prognozowaną inflację oraz wzrost wynagrodzeń.

Przy utrzymaniu obecnych trendów, stopa zastąpienia będzie stopniowo spadać. Przewiduje się, że już za 10 lat emerytury będą stanowić mniejszy procent ostatniej pensji niż obecnie. Według analiz ZUS, w 2035 roku stopa zastąpienia może zbliżyć się do poziomu około 40%, co oznacza, że emerytury będą stanowić około 2/5 ostatniego wynagrodzenia.

Niepokojący jest również fakt, że wraz z upływem czasu będzie zanikać efekt tzw. "premii za PRL" - kapitału początkowego dla osób, które pracowały przed 1999 rokiem. Według ekspertów, "od 2039 r. [kapitał początkowy] będzie już poniżej 10 proc." wartości emerytury.

Prognozy na najbliższe 20 lat (do 2045)

W dłuższej perspektywie sytuacja staje się jeszcze bardziej niepokojąca. Według prognoz ZUS, w 2045 roku stopa zastąpienia spadnie do około 32% ostatniej pensji. Oznacza to, że emeryci będą otrzymywać świadczenia stanowiące mniej niż 1/3 ich ostatniego wynagrodzenia.

Ten spadek jest konsekwencją niekorzystnych zmian demograficznych. Według prognoz, od 2036 roku na jedną osobę w wieku poprodukcyjnym będą przypadały mniej niż dwie osoby w wieku produkcyjnym. To drastyczna zmiana w porównaniu do obecnej sytuacji demograficznej i będzie miała bezpośrednie przełożenie na wysokość przyszłych emerytur.

Eksperci wskazują, że zwłaszcza osoby obecnie będące 30- i 40-latkami powinny przygotować się na znacznie niższe emerytury, niż mogłyby się spodziewać. Według analiz, emerytury mogą spaść nawet do jednej trzeciej przeciętnego wynagrodzenia w ciągu najbliższych dwudziestu pięciu lat.

Prognozy na najbliższe 30 lat (do 2055)

Zgodnie z prognozami ZUS, w 2055 roku przeciętna emerytura wyniesie około 7,6 tys. zł, co stanowi równowartość dzisiejszych 3,1 tys. zł. Natomiast przeciętne wynagrodzenie osiągnie poziom około 28,9 tys. zł, co odpowiada dzisiejszym 11,6 tys. zł.

W tej sytuacji stopa zastąpienia będzie wynosiła około 26,4%, co oznacza, że emerytury będą stanowiły zaledwie około 1/4 ostatniego wynagrodzenia7. To drastyczny spadek w porównaniu do obecnych wskaźników i będzie oznaczał znacznie niższy standard życia dla przyszłych emerytów.

Prognozy na dalsze lata są jeszcze bardziej pesymistyczne. W 2060 roku stopa zastąpienia spadnie do około 24,9%, a w 2080 roku - do zaledwie 23,1%. Oznacza to, że emerytury będą stanowić mniej niż 1/4 ostatniego wynagrodzenia.

Problemy systemowe i wyzwania

Jednym z kluczowych problemów polskiego systemu emerytalnego jest kwestia osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, które często odprowadzają minimalne składki emerytalne. Według danych, aż 99,18% jednoosobowych działalności gospodarczych odprowadza składki na minimalnym poziomie. W konsekwencji, wiele osób prowadzących przez dekady własne biznesy nie uzbiera nawet na emeryturę minimalną, a państwo będzie musiało dopłacać do ich świadczeń.

Problem dotyczy również kobiet, które ze względu na niższy wiek emerytalny (60 lat w porównaniu do 65 lat dla mężczyzn) oraz często przerywane kariery zawodowe (opieka nad dziećmi, niższe wynagrodzenia) mogą liczyć na znacznie niższe emerytury. Eksperci ostrzegają, że "kobietom w wieku 60 lat, które przejdą na emeryturę od 2029 roku, jedyną podstawą na ustalenie wysokości emerytury będą uzbierane składki", a większość z nich otrzyma jedynie emeryturę minimalną.

Rekomendacje dla przyszłych emerytów

W obliczu przedstawionych prognoz, kluczowe staje się podejmowanie świadomych decyzji dotyczących zabezpieczenia emerytalnego. Eksperci rekomendują:

Dodatkowe oszczędzanie na emeryturę poprzez dostępne instrumenty finansowe (Prywatne programy emerytalnee, IKE, IKZE, PPK).
Rozważenie dłuższej aktywności zawodowej - każdy dodatkowy rok pracy znacząco zwiększa wysokość przyszłej emerytury.
Monitorowanie stanu konta emerytalnego w ZUS i regularną analizę prognoz emerytalnych dostępnych na PUE ZUS.

Podsumowanie

Prognozy emerytalne dla Polaków wskazują na systematyczny spadek stopy zastąpienia w nadchodzących dekadach. Mimo nominalnego wzrostu wysokości emerytur, ich realna wartość w stosunku do wynagrodzeń będzie maleć, co przełoży się na niższy standard życia przyszłych emerytów.

Obecni 30- i 40-latkowie powinni szczególnie zadbać o dodatkowe zabezpieczenie emerytalne, ponieważ prognozy wskazują, że ich emerytury mogą stanowić zaledwie 25-32% ostatniego wynagrodzenia. Bez dodatkowych oszczędności grozi im ubóstwo emerytalne.

Wyzwania demograficzne, niski wiek emerytalny oraz problem niskich składek to główne czynniki wpływające na niekorzystne prognozy. Konieczne wydają się systemowe zmiany, które zapewnią stabilność finansową systemu emerytalnego w długiej perspektywie.

Źródła:

Stworzone z wykorzystaniem Perplexity.